• امروز یک شنبه یکم مهر 1397 

مقالات سازمان اوقاف

گروههای مقالات
مطالب ویژه

پیام رسان بله

سامانه تدارکات الکترونیکی دولت

مزایده و مناقصه

بخشنامه و اطلاعیه ها

شناسه خدمات الکترونیک و غیر الکترونیک

سوالات متداول

ساختار

بنر اطلاع رسانی روابط عمومی اوقاف استان

خدمات غیر حضوری مستاجرین اوقاف

خدمات غیر حضوری اوقاف(نسخه موبایل)

خدمات غيرحضوري

سامانه شکايات

روزه گرفتن در اديان الهی و غیرالهی

روزه گرفتن در اديان الهی و غیرالهی

بنا به نص قرآن كريم، روزه علاوه بر مسلمانان بر امت‏هاي پيش از آنها نيز واجب بوده است

 پنج شنبه 3 خرداد 1397   42  0      

روزه در اديان الهي:
بنا به نص قرآن كريم، روزه علاوه بر مسلمانان بر امت‏هاي پيش از آنها نيز واجب بوده است،۱ البته بنا به نظر علماي تفسير، علي رغم وجوب روزه بر تمام اقوام پيش از اسلام، روزه ايشان شبيه روزه مسلمانان نيست؛ به عبارتي همه پيغمبران به امت‏هاي خود دستور روزه داده ‏اند هرچند هركدام، راه مخصوصي براي انجام اين واجب الهي داشته‏ اند. مثلاً مدت زمان روزه ‏داري در اسلام از سپيده فجر تا غروب خورشيد است كه ممكن است در اديان ديگر متفاوت باشد و چه بسا روزه در اديان ديگر، از جمله يهود به صورت ديگري مطرح باشد؛ مثلاً روزه سكوت كه به واسطه نذر، سوگند و... واجب مي‏شد. حال آن كه در اسلام اين نوع روزه جايز نيست. از امام سجاد(علیه السلام) نقل شده است: صوم السكوت حرام؛۲ روزه سكوت حرام است و اين به جهت تغيير شرايط اجتماعي و است. بنابراين، در ميان اديان الهي احكام و مقررات زيادي كه مشابه هم باشند يافت مي‏شود، از اين رو يكي از مباني گفتگوي بين اديان الهي همين احكام و مقررات متشابه مي‏تواند باشد.
روزه در صحف حضرت ادريس(علیه السلام): حضرت ادريس پيامبر(علیه السلام) در صحف خويش مي‏فرمايد: هرگاه وارد ماه روزه شديد، خود را از هر پليدي و ناپاكي پاك كنيد و براي خداوند با قلبي خالص و نوراني و پاك از فكرهاي بد روزه بگيريد. دهنهاي شما نبايد فقط از خوردني‏ ها امساك كند بلكه جوارح نيز بايد از گناهان به دور باشند (يعني اعضا بايد از معصيت خدا امساك نمايند)
روزه در دين يهود: بعد از غرق شدن فرعون، قوم موسي از وي تقاضاي كتاب كردند؛ چون خداوند مي‏خواست كتابي براي هدايت اين قوم بفرستد، ابتدا به حضرت موسي(علیه السلام) وحي فرمود كه در پايين كوه طور سي روز روزه بگيرد. موسي(علیه السلام) چنين كرد ولي متوجه شد كه بر اثر روزه، بوي دهانش تغيير كرده است. با خود انديشيد كه چه بسا با چنين بويي مناجات نمودن مناسب نباشد پس، از پوست درخت خوشبويي براي مسواك زدن استفاده كرد تا بوي دهانش رفع شود. در وقت مناجات، جبرئيل آمد و گفت: بوي دهان روزه‏دار در نزد خداوند از بوي مُشك خوشتر است.۴
در بخشهاي مختلف كتاب عهد قديم ـ كتاب مقدس يهوديان ـ از روزه داشتن قوم يهود و حتي غير يهود سخن به ميان آمده و نشان دهنده آن است كه اين قوم به عناوين مختلف روزه مي‏گرفته ‏اند؛ مانند روزه داشتن داود، عزرا، الياس، دانيال و... از اين رو روزه، يك ادب ديني كاملاً متداول براي نيل به هدف مورد نظر در ميان يهوديان بوده است.
قوم يهود در موارد مختلف مبادرت به روزه گرفتن مي‏كردند؛ از جمله براي بر سر لطف آوردن خداوند به منظور پيشگيري يا پايان بخشيدن به يك مصيبت الهي؛ هنگامي كه يك تهديد يا حمله ‏اي از سوي دشمنان و يا مصيبت طبيعي متوجه آنها مي‏شد، به روزه عمومي توجه مي‏كردند؛ و روزه داشتن به منظور كسب آمادگي براي قبول امري خطير يا ملاقات با ارواح مردگان.
روزه‏اي كه امروز، بين يهوديان معمول است دو نوع مي‏ باشد: روزه واجب ساليانه كه يكي روزه كيپور در روز قربان است به عنوان كفّاره گناه گرفته مي‏شود و از ساعت ۵ بعدازظهر روز دهم «ايلول» تا ساعت ۷ بعدازظهر روز بعد ادامه داردو مدت آن ۲۶ ساعت است. دوم، روز محرّم، روز شهادت زكرياي نبي(علیه السلام) و خراب شدن بيت ‏المقدس است كه از ساعت ۹ بعدازظهر تا عصر دهم ماه «آب» انجام مي‏گيرد.
برخي از آداب روزه در قوم يهود به شرح زير است:
پرهيز از غذا و آب؛ روزه توأم با قرباني، روزه توأم با دعاي اعتراف به گناه و توبه، روزه همراه با پلاس پوشيدن و خاك يا خاكستر بر سر نهادن و بر زمين يا خاكستر خوابيدن، قرائت تورات.
روزه در دين مسيحيت
نصارا نيز ماه رمضان را روزه مي‏گرفتند و چون با فصل گرماي شديد مواجه شدند، آن را به ماه هاي شمسي انتقال دادند تا زمان روزه همواره ثابت باشد و با تابستان مواجه نشود. ده روز به آن اضافه كردند، و آن گاه سلطاني براي حل مشكلي هفت روز روزه نذر كرد؛ نصارا آن هفت روز را به آن اضافه نمودند و پادشاه ديگري نيز سه روز به آن اضافه نمود، كه مجموع روزه اهل نصارا پنجاه روز شد.
بنابراين همان گونه كه حضرت موسي(علیه السلام) به فرمان الهي به مدت ۴۰ روز روزه بود؛ حضرت عيسي(علیه السلام) نيز به قوت روح به بيابان برده شد تا ابليس او را امتحان كند؛ پس چهل شبانه روز روزه داشته و نهايتا گرسنه گرديد.۷
به نظر برخي حضرت عيسي(علیه السلام) تنها اصول را بيان كرده و وضع قوانين را به عهده كليسا نهاده است، اما از يك سو كليسا در وضع قوانين روزه كند حركت كرده است، از سوي ديگر در زمان‏هاي مختلف دستورات كليساها توسط كليساهاي ديگر نقض شده است كه اين امر باعث گرديد كه كمّيت و كيفيت روزه در مسيحيت همواره دچار تغيير و تحوّل شود. از اين رو روزهايي كه در آيين مسيحيت جهت روزه‏ داري متداول بوده است، چه بسا در حال حاضر منسوخ شده باشد؛ مثل روزه روز جمعه و يا روزه چهل روز قبل از عيد پاك و يا روزه چهل روز قبل از هفته مقدس.
اختلاف ‏هاي زيادي در مورد روزه ميان شاخه ‏هاي مختلف مسيحيت ديده مي‏شود؛ از جمله در كليساي يوناني هرهفته روزهاي شنبه و چهارشنبه و چهل روز قبل از ميلاد مسيح و چهل روز از عيد فصح، از عيد تثليث تا تولد سن پير، از اوّل تا ۱۶ ماه اوت روزه مي‏گيرند. در كليساي كاتوليك در ايّام چلّه كارم (به استثناي روزهاي يكشنبه) و در كترتان، و ويژيلها، و شبهاي بعضي از اعياد روزه گرفته مي‏شود. پروتستانها (به استثناي آنگليكانها) تمام دستورات روزه را لغو كرده‏ اند. فريسي ها دو روز در هفته را روزه مي‏گرفته‏ اند.
البته در ميان مسيحيان روزه به معناي پرهيز از مطلق خوردن و آشاميدن كم رواج داشته است، و بيشتر روزه را به معناي پرهيز از برخي غذاها و كارها مي‏دانستند. اما آنچه مسلم است اصل روزه‏ داري در دين مسيح وجود دارد؛ چنان كه از انجيل «لوقا» بر مي‏آيد كه حواريون مسيح نيز روزه مي‏گرفتند.۹ و يا در «قاموس كتاب مقدس» آمده است: «بنابراين حيات حواريون و مؤمنين ايام گذشته، عمري مملو از انكار لذات و زحمات بي‏شمار و روزه‏ داري بود».۱۰
در انجيل متي آمده است: «پس از شفا دادن حضرت مسيح(علیه السلام) جوان مصروعي را، فرمود: ليكن جنس اين مرض جز به دعا و روزه، بيرون نمي‏رود».۱۱
و يا چون روزه داريد؛ مانند رياكاران ترش‏ رو مباشيد.
روزه در اديان غيرالهي
روزه نه تنها در اديان الهي بلكه در برخي اديان غيرالهي نيز وجود دارد؛ مثلاً مصريان در ايام بت‏پرستي خود گرفتن روزه را واجب مي‏دانستند، مخصوصا براي زنان و روحانيان.
مردم عربستان نيز پيش از اسلام روزه را يكي از عبادات و وظايف خود مي‏دانستند. نمونه‏ هاي ديگري از وجود روزه در اديان غيرالهي عبارت است از:
۱ ـ روزه در آيين هندو و جاين (Jain): زاهدان اين دو آيين براي ايجاد آمادگي روحي خويش در برخي جشن‏ ها و اعياد روزه مي‏گيرند. حتي پارسايان پيرو آئين جاين، بهترين مرگ را، مرگ در اثر پرهيز كامل از غذا و آب مي‏دانند و بسياري از آنها داوطلبانه روزه را در پيش مي‏گيرند تا به اين طريق به زندگي خود پايان بخشند.
۲ ـ روزه در آيين بودا: بسياري از راهبان اين آيين، تنها به يك وعده غذا در روز اكتفا مي‏كنند و اول ماه و نيمه ماه را روزه (كامل) مي‏گيرند. امروزه مردم عامي آيين بودا هرماه چهار بار روزه مي‏گيرند و به گناهان خود اقرار مي‏كنند.
۳ ـ مردم تبت مراسمي به نام روزه مدام دارند كه چهار روز طول مي‏كشد. آنها دو روز اول را با دعا، اقرار به گناهان و تلاوت متون مقدس به سر مي‏ آورند و روز سوم هيچ چيز نمي‏خورند و حتي آب دهان خود را هم فرو نمي‏برند و اين روزه را با دعا و اقرار به گناهان تا طلوع آفتاب در روز چهارم ادامه مي‏دهند.
۴ ـ قبايل بومي امريكا معتقد بودند روزه گرفتن در كسب هدايت و راهنمايي از روح عظيم مؤثر است و از جمله مراسم عزاداري آنها پرهيز از غذا بوده است.
۵ ـ مردم كهن مكزيك امساك از غذا را به عنوا كفاره گناهان به جا مي‏آوردند و مدت آن از يك روز تا چند سال متفاوت بوده است و پارسايان آنها در هنگام بروز مصيبتي عام، چندين ماه امساك مي‏كردند.
مقايسه روزه در اسلام با ساير اديان
بر خلاف آنچه بعضي افراد بي ‏اطلاع تصوّر مي‏كنند، آسان‏ترين روزه‏ ها روزه‏اي است كه در دين اسلام به آن سفارش شده است كه مدّت آن در ايام تابستان شانزده ساعت و در ايام زمستان دوازده ساعت مي ‏باشد، در صورتي كه روزه‏ هاي واجب يهوديان از ۲۲ تا ۲۶ ساعت طول مي‏كشد و در روزه مسيحيان نيز مقررات سختي حكمفرماست كه بيشتر پيروان آنها از زير آن شانه خالي مي‏كنند.
زمان روزه در اسلام بسيار منظم و مطابق با آغاز و پايان روز است، در صورتي كه در اديان ديگر اين ترتيب جاري نيست؛ مثلاً زمان روزه يهوديان و مسيحيان نامنظم بوده و نياز به دقت فراوان دارد.
پی نوشت :
۱ـ بقره، ۱۸۳.
۲ـ وسائل الشيعه، ج ۷، ص ۳۹۰؛ تفسير نمونه، ج ۱۳، ص ۴۶.
۳ـ ر.ك: وقايع الايام خيابانى، ص ۴۳۱.
۴ـ همان، ص ۴۲۳.
۵ـ ره توشه راهيان نور، سال ۱۳۷۶، صص ۱۹۸ و ۱۹۹.
۶ـ تفسير فخر رازى، ج ۵، ص ۶۸.
۷ـ ره توشه سال ۷۶، ص ۲۱۰.
۸ـ لوقا ۱۸ ـ ۱۲؛ روزه درمان بيماريهاى روح و جسم، ص ۱۵۳ ـ ۱۵۲
۹ـ تفسير نمونه، ج ۱، ص ۶۳۴.
۱۰ـ قاموس كتاب مقدس، ص ۴۲۸؛ همان.
۱۱ـ انجيل متى، باب ۶۷، آيه ۲۱.
۱۲ـ همان، باب ۶، آيه ۲۶.
۱۳ـ ره توشه، سال ۷۶، ص ۲۲۰.
برچسب ها  

نظرات کاربران پیرامون این مطلب

انصراف از پاسخ به کاربر