• امروز جمعه چهارم تیر 1400 

اخبار سازمان اوقاف

مطالب ویژه

https://hamedan.oghaf.ir/sitepages/view-2189.aspx

 اخبار منتشره از اداره کل اوقاف و امور خیریه استان همدان در سالهای اخیر

ارتباط با حراست

سامانه ارتباطات مردمی دولت ( سامد)

پیام رسان بله

سامانه تدارکات الکترونیکی دولت

مزایده و مناقصه

بخشنامه و اطلاعیه ها

شناسه خدمات الکترونیک و غیر الکترونیک

سوالات متداول

ساختار

بنر اطلاع رسانی روابط عمومی اوقاف استان

خدمات غیر حضوری مستاجرین اوقاف

خدمات غیر حضوری اوقاف(نسخه موبایل)

خدمات غيرحضوري

سامانه شکايات

خانه‌ی بهاءالملک ابدی شد

خانه‌ی بهاءالملک ابدی شد

کتاب خانه اربابی بهاءالملک نخستین کتاب درباره موقوفات استان همدان

 یک شنبه 10 اسفند 1399   41  0      

به گزارش روابط عمومی اوقاف استان همدان به نقل از سپهرغرب: کتاب «خانه اربابی بهاءالملک» با نگاه و روایتی جدید به تاریخ، فرهنگ، معماری و هنر استان همدان در بازه زمانی سال‌های 1263 تا 1333 پرداخته است.
کتاب بهاء الملک بر اساس خانه اربابی علیرضا قراگزلو که در سال 1302 در اعتمادیه همدان مهندسی و بازسازی‌شده نوشته شده است. سبک معماری این خانه به دلیل جدید بودن بنا مورد استفاده معماران قرار گرفت و می‌توان گفت که این بنا الگوی معماری جدید در همدان است.
ازآنجایی‌که صاحب این خانه شخصیت عارف و علاقه‌مند به مسائل ادبی و مذهبی بوده است رمان‌ کشور‌های مختلف به خانه او فرستاده می‌شده است.
خانه بهاءالملک با نقشه و سازه برجا مانده‌اش، در نگاه نخست به‌کلی ملهم (الهام کننده) از معماری غربی می‌نماید؛ درحالی‌که بارقه‌هایی از تأثیر معماری سنتی ایرانی را در خود دارد.
چندین سازه دیگر در پیرامون و کمی دورتر از این سازه وجود دارند که نشان‌دهنده یک سبک معماری استاندارد در شهر همدان و در جنوب این شهر در واپسین سال‌های دوران قاجار و آغازین سال‌های حکومت پهلوی است.آنچه در این بخش به آن پرداخته شده، روند ساخت سازه‌ای است که در فاصله دو جنگ جهانی در همدان ساخته شده است.
در کنار مطالعه این روند، به ساختمان‌های وابسته و علت‌های شکل‌گیری این مجموعه و آثار منقول و غیرمنقول موجود در آن نیز پرداخته می‌شود تا با کنار هم نهادن موارد یادشده جورچین معماری خانه بهاءالملک کامل شود و گوشه‌ای از تاریخ سیاسی، اجتماعی، هنر و معماری شهر همدان هویدا گردد.
همچنین این پژوهش مبنایی خواهد شد برای مطالعه معماری شهر و استان همدان در مقطع زمانی میان جنگ جهانی اول تا اجرای اصلاحات ارضی. خانه بهاءالملک با وقف نامه‌ای به تاریخ 1332 زیر نظر اداره اوقاف شهرستان همدان اداره می‌شود. این اثر در تاریخ پنجم آذر 1380 با شماره 4481 به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران ثبت شده است.
در همین راستا یکی از پژوهشگران نام‌آشنای همدان به تألیف این کتاب پرداخته است.
ازآنجایی‌که نویسنده این کتاب از دوران کودکی خود در این محله زندگی کرده است، علاقه زیادی داشته تا برای یک بار هم که شده بتواند وارد این خانه اسرارآمیز شود و همین موضوع موجب می‌شود که دوران دانشجویی و در مقطع ارشد این خانه را برای موضوع پایان‌نامه خود انتخاب کند.
نویسنده کتاب‌ «خانه اربابی بهاءالملک» فارغ‌التحصیل رشته باستان‌شناسی است و هم‌اکنون در اداره اوقاف و امور خیریه همدان مشغول به کار بوده و قرار است در آینده نزدیک کتاب تاریخ اوقاف همدان را نیز هم به رشته تحریر دربیاورد.
خسرو محمدی با بیان اینکه از زمان کودکی علاقه داشتم که در مورد خانه بهاءالملک در خیابان اعتمادیه همدان اطلاعاتی کسب کنم، خاطرنشان کرد: ابتدا فقط قصد این را داشتم که به‌عنوان دانشجوی کارشناسی‌ارشد به بررسی این خانه بپردازم اما ازآنجاکه اطلاعات زیادی در این خصوص وجود نداشت تصمیم گرفتم که با اجازه اداره اوقاف و امور خیریه وارد این خانه‌ اربابی شوم.
وی با اشاره به اینکه ورود من به این خانه مصادف با کشف و استخراج بسیاری از نسخه‌های خطی که موجود در این عمارت بود شد، عنوان کرد: بسیاری از نسخه‌های خطی که در کتابخانه شخصی بهاء الملک شناسایی شده بود از لحاظ نگهداری مشکل داشتند و به همین دلیل تصمیم گرفتم در ابتدا این کتابخانه را ساماندهی کنم.
وی با بیان اینکه فرآیند ساماندهی این کتابخانه هشت سال به طول انجامید، تصریح کرد: فرآیند ساماندهی این کتابخانه شامل گندزدایی و ضدعفونی کردن نسخه‌های خطی، ساماندهی کتابخانه، مطالعه برخی از نسخه‌های خطی 82 گانه‌ای که وجود داشت، مدرک، دست‌خط‌ و عکس‌ها بود.
این پژوهشگر همدانی با بیان اینکه با گذشت زمان و مطالعه آثار و دست خط‌ها اطلاعات بنده در خصوص خانه اربابی بهاءالملک افزایش پیدا می‌کرد، مطرح کرد: با مراجعه به منابع دیگر و تجربه‌ای که در این خصوص به دست آوردم موفق شدم چهار مقاله در این راستا به ثبت برسانم.
محظدی در ادامه اظهار کرد: موضوعات مورد بررسی این مقاله‌ها شامل معماری ساختمان، نسخه‌های خطی، تحلیل معماری بنا و با توجه به آن‌که این عمارت خانه، مقبره و در دوران بعد از بهاءالملک تبدیل به درمانگاه شده پرداخته شده است.
وی با بیان اینکه تا کنون استقبال خوبی از این کتاب شده است، مطرح کرد: با توجه به اهمیت این کتاب و با وجود اینکه این اثر به‌تازگی چاپ شده است، خوشبختانه با استقبال خوب علاقه‌مند به چاپ دوم رسیده است.
*56 عنوان مقاله نوشته‌ام
نویسنده کتاب‌ «خانه اربابی بهاءالملک» با بیان اینکه از سال 1393 کار نویسندگی را در نشریه‌ و روزنامه‌های مختلف استان شروع کرده‌ام، افزود: تاکنون 56 عنوان مقاله‌ در رسانه استانی و کشوری ثبت کرده‌ام.
محمدی با اشاره به علت ساخته شدن این عمارت در خارج شهر همدان در آن زمان، بیان کرد: در زمانی که سیستم کشوری ما بر اساس خان و اربابی بوده معمولاً عمارت‌های اربابان در خارج از شهر ساخته می‌شده است.
وی با بیان اینکه در آن زمان افراد مرفه کشور روابط خوبی با اروپاییان داشتند، تصریح کرد: ارتباطی بین ایرانیان و اروپاییان از دوران صفویه رقم خورد که در این راستا برخی از افراد به داد وستد، درس خواندن در آن کشور و غیره می‌پرداختند.
این پژوهشگر همدانی افزود: این رفت‌وآمدها باعث شد که افراد مرفه با سبک معماری اروپاییان آشنا شوند و آن سبک را برای عمارت شخصی خود پیاده کنند.
محمدی در ادامه گفت: ساخت این عمارت با نقشه‌های اروپایی باعث شد که در استان همدان برای نخستین‌بار از این نوع سبک معماری اروپایی استفاده شود و موجب تحول معماری در این استان شود.
وی با بیان اینکه صاحب این منزل یکی از شخصیت‌های برجسته خاندان قراگزلو محسوب می‌شود، گفت: بهاءالملک در بین مردم همدان مقبولیت داشته است و مردم این استان او را فردی مذهبی، نیک‌اندیش، خیر، اهل ادب و فرهنگ می‌دانستند.
این نویسنده همدانی با بیان اینکه علیرضا قراگزلو از شخصیت‌های ادبی حمایت مادی و معنوی می‌کردند، اظهار کرد: در این راستا ادیب پیشاوری که یکی از شاعران همدانی در آن زمان بوده است در خانه بهاءالملک زندگی می‌کرده و علیرضا قراگزلو هزینه زندگی این شاعر را پرداخت می‌کرده که وی تمرکز خود را فقط برای شعر گفتن بگذارد.
محمدی افزود: در کتاب «‌خانه اربابی بهاء‌الملک» به‌طور کامل به شخصیت علیرضا قراگزلو پرداخته شده است.
وی با بیان اینکه در حال حاضر مشغول نوشتن کتاب (تاریخ اوقاف استان همدان) هستم، ابراز کرد: در حال جمع‌آوری کتاب تاریخی اوقاف همدان هستم که تاکنون 50 درصد کار انجام شده است.
این نویسنده با بیان آن‌که این کتاب نخستین اثر مدون در حوزه موقوفات همدان است، مطرح کرد: این موقوفه یکی از بزرگ‌ترین و مهم‌ترین موقوفات استان همدان محسوب می‌شود که تاکنون خدمات خوبی در این خصوص به مردم ارائه داده است.
محمدی تأکید کرد: باید با معرفی موقوفه‌های همدان گامی برای تشویق مردم در امر وقف و نیکوکاری برداریم.
حال با توجه به آنچه گفته شد به‌نظر می‌رسد که وقف در استان همدان از جایگاه خوبی برخوردار است و موقوفات بزرگی را می‌توان برشمرد که ازجمله آن‌ها موقوفات مرحوم «بهاء الملک» است که شامل یک خانه‌باغ و ملحقات آن می‌شود و رقبات آن درآمد 32 پارچه آبادی است که اکنون به‌عنوان درمانگاه به بیماران نیازمند به‌صورت رایگان خدمات ارائه می‌کند.
لازم به ذکر است که کتابخانه‌ای ارزشمند هم از او به‌جا مانده و شامل کتاب‌های نفیسی ازجمله تألیفات خودش به زبان‌های فارسی و فرانسه، اسناد و مدارک، نامه‌ها و یک نهج‌البلاغه‌ 700 ساله است که اکنون در موزه امامزاده عبدالله شهر همدان نگهداری می‌شود.
به گفته خسرو محمدی این کتاب تک‌نگاری منسجمی است درباره خانه اربابی بهاءالملک که در پنج فصل فراهم آمده است.
دو فصل نخست به مقدمات و جغرافیای مکانی اختصاص دارد و فصل سوم دربردارنده اطلاعاتی درباره اوضاع اجتماعی سیاسی و احوال شخصی و عمومی مرتبط به قراگزلوهاست.
در فصل چهارم اهتمام فراوانی برای توصیف فنی و معماری این خانه شده و ضمن آن مجموعه موقوفه کوی اعتمادیه را شرح داده است؛ برای نمونه شرح دقیقی از آرامگاه قراگزلوها به دست داده است.
فصل پایانی کتاب نیز به کتابخانه بهاءالملک، روند آماده‌سازی آن و همچنین گنجینه نسخ خطی پرداخته است.
این کتاب بیستمین اثر مکتوب از مجموعه دانشنامه همدان است که با شمارگان یک‌هزار و 100 نسخه چاپ شده است.
برچسب ها  

نظرات کاربران پیرامون این مطلب

انصراف از پاسخ به کاربر
 

آخرین اخبار

پربازدیدترین اخبار